9 Preludiów op. 1 Karola Szymanowskiego w interpretacji Beaty Szałwińskiej to album, który ukazał się 10 listopada 2026 roku nakładem Luxembourg Classics. Płyta jest dostępna na winylu, CD oraz w serwisach cyfrowych. O pracy nad nagraniem, wyzwaniach związanych z muzyką młodego Szymanowskiego i roli producenta rozmawiamy z Marco Battistellą, producentem i realizatorem nagrania.
Dziewięć preludiów powstało w latach 1899–1900, gdy Karol Szymanowski miał zaledwie 17 lat. Choć są to utwory wczesne, już w nich słychać charakterystyczną dla kompozytora wrażliwość, bogactwo harmoniczne i umiejętność budowania nastroju. Polska pianistka Beata Szałwińska sięgnęła po nie, proponując własne, pełne emocji odczytanie tej muzyki. Za realizację nagrania odpowiadał Marco Battistella, dla którego najważniejsze było uchwycenie indywidualnego brzmienia pianistki i oddanie charakteru utworów bez narzucania im dodatkowej interpretacji.
Jak przyjąłeś pomysł nagrania dziewięciu preludiów Karola Szymanowskiego? Czy od razu wiedziałeś, że chcesz wziąć udział w tym projekcie?
Kiedy Beata zapytała mnie, czy chciałbym nagrać Szymanowskiego, odpowiedziałem żartobliwie:
„A może wolałabyś nagrać Rachmaninowa?”. Sam pomysł wydał mi się dość odważny, ale jednocześnie bardzo interesujący. Wiedziałem, że Beata dobrze przygotuje się do tego repertuaru i stworzy własną, przekonującą interpretację. Zacząłem bliżej przyglądać się preludiom, również dlatego, że to przecież opus 1 Szymanowskiego. Kompozytor napisał je jako bardzo młody człowiek. To fascynujące obserwować, jak wiele muzycznej osobowości można już odnaleźć w tych wczesnych utworach.
Jaką rolę pełnisz podczas nagrania? Na ile producent powinien wpływać na interpretację artysty?
Przede wszystkim staram się wspierać wykonawcę. Moim zadaniem jest przełożyć to, co dzieje się
w sali, na nagranie, które pozwoli słuchaczowi doświadczyć muzyki w możliwie naturalny sposób. Oczywiście muszę dobrze znać utwory, nad którymi pracujemy. Podchodzę do nich jak muzyk, choć nie jestem pianistą. Ważne jest, by rozumieć konstrukcję muzyki, jej emocjonalny przebieg i zamysł wykonawcy. Nie chodzi jednak o to, by narzucać artyście własną wizję. Przeciwnie, trzeba umieć się wycofać i pozwolić mu mówić własnym językiem. Czasami mogę zwrócić uwagę na coś, co umknęło wykonawcy, na przykład pewną niekonsekwencję w interpretacji. Takie sugestie mają jednak służyć muzyce i artyście. Producent nie powinien stawać się dodatkowym wykonawcą.
Jak wyglądał proces pracy nad brzmieniem albumu? Co było dla Ciebie najważniejsze?
Najważniejsze było zachowanie wyjątkowego świata dźwiękowego Beaty. Nie chciałem go zmieniać, lecz wydobyć i przenieść na nagranie. Każde preludium ma swój charakter, dynamikę i kolor, dlatego zależało mi, by znaleźć sposób na uchwycenie tych różnic. Zwykle poświęcam co najmniej pół dnia na poszukiwanie odpowiedniego brzmienia. To czas na poznanie sali, ustawienie fortepianu i znalezienie właściwego rozmieszczenia mikrofonów. Wszystkie te elementy mają znaczenie. Lubię podejście, w którym najpierw staramy się uzyskać właściwy dźwięk w pomieszczeniu, a dopiero później go rejestrujemy.
Nie jestem zwolennikiem polegania na późniejszej obróbce jako sposobie na naprawianie wszystkiego. Mikrofony i sprzęt są dla mnie jak kolory dla malarza. Trzeba dobrze je znać i wiedzieć, jak ich używać. Korzystam również z mikrofonów konstruowanych specjalnie z myślą o mojej pracy. Ostatecznie jednak słuchacz nie powinien zwracać uwagi na technologię. Powinien usłyszeć fortepian, przestrzeń i wykonanie.
Co było największym wyzwaniem podczas rejestracji tych utworów?
Szymanowski ma niezwykle szeroką paletę dynamiczną i kolorystyczną. W niektórych aspektach przypomina mi to muzykę Rachmaninowa. Trzeba uchwycić zarówno bardzo delikatne, niemal ledwo słyszalne fragmenty, jak i momenty o ogromnej sile brzmienia. To wyzwanie techniczne, ale przede wszystkim muzyczne. Nie można pozwolić, by mocniejsze fragmenty przytłoczyły całość ani stracić subtelności w cichych partiach. Trzeba znaleźć równowagę, która pozwoli zachować emocje i naturalność wykonania. Duże znaczenie ma doświadczenie, zarówno muzyczne, jak i techniczne. Czasami trzeba też dostosować sposób pracy do akustyki konkretnej sali, żeby jak najlepiej oddać charakter muzyki.
Okładka albumu nawiązuje do portretu Karola Szymanowskiego autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza, czyli Witkacego. Jak odbierasz tę koncepcję wizualną?
Muszę przyznać, że nie jestem osobą szczególnie skoncentrowaną na stronie wizualnej. Moimi podstawowymi narzędziami są moje uszy! (śmiech). Bardzo podoba mi się jednak pomysł nawiązania do Witkacego. Ta koncepcja dobrze współgra z intensywnością i romantycznym charakterem muzyki. Uważam, że wizualna oprawa może być ciekawym dopełnieniem albumu. Sam prawdopodobnie nie wymyśliłbym takiego rozwiązania, ale doceniam jego znaczenie i spójność z projektem.
Album ukazał się na winylu, CD i w wersji cyfrowej. Czy wybór formatu ma znaczenie już na etapie nagrywania?
Zdecydowanie tak. To kwestia, którą warto rozstrzygnąć jeszcze przed rozpoczęciem nagrania. Gdybyśmy planowali wydanie wyłącznie na winylu, moglibyśmy rozważyć w pełni analogowy proces rejestracji. Jeśli jednak materiał ma być dostępny w kilku formatach, najlepszym rozwiązaniem jest nagranie w wysokiej rozdzielczości cyfrowej, a następnie przygotowanie odpowiednich wersji do poszczególnych nośników. Winyl, CD i pliki cyfrowe mogą dawać nieco inne wrażenia odsłuchowe, nawet jeśli bazują na tym samym nagraniu. Dlatego zachęcam słuchaczy, by sami porównali te formaty. Nie chciałbym z góry wskazywać, który jest najlepszy. Każdy może zaoferować trochę inne doświadczenie.
Czy muzyka Szymanowskiego jest Twoim zdaniem wystarczająco obecna w świadomości europejskich słuchaczy?
Nie powiedziałbym, że Szymanowski jest kompozytorem powszechnie znanym w Europie. W niektórych krajach, na przykład w Austrii czy Luksemburgu, jego muzyka jest bardziej rozpoznawalna, ale w wielu miejscach wciąż pozostaje odkryciem. Dlatego tak ważne jest, by wykonywać i nagrywać jego utwory, a także mówić o nich w mediach. Muzyka musi być obecna w życiu koncertowym i docierać do odbiorców również poza Polską. Lubię pracować nad utworami, które nie są wykonywane zbyt często, a czasami są też trudne technicznie. Uważam, że to część naszej misji: pomagać takiej muzyce żyć i docierać do nowych słuchaczy.
Czego życzyłbyś temu albumowi i jego odbiorcom?
Przede wszystkim chciałbym, żeby słuchacze zostali poruszeni interpretacją Beaty. Mam nadzieję, że muzyka Szymanowskiego przemówi do nich na swój własny sposób.
Byłoby wspaniale, gdyby po tę płytę sięgnęli także młodzi pianiści. Mogą wiele nauczyć się z interpretacji Beaty, zwłaszcza z jej frazowania, muzycznego oddechu i sposobu prowadzenia głosów wewnętrznych.
Zachęcam też do słuchania albumu na różnych nośnikach i porównywania wrażeń. A przede wszystkim do dzielenia się opiniami. Również krytycznymi. Każda szczera reakcja jest cenna.
Marco Battistella – producent muzyczny i realizator nagrań, specjalizującym się w muzyce klasycznej. Łączy wiedzę muzyczną z doświadczeniem technicznym, koncentrując się na uchwyceniu naturalnego brzmienia instrumentów i indywidualnego charakteru każdego wykonania. W swojej pracy stawia na współpracę z artystą i wspieranie jego wizji, a nie narzucanie własnej interpretacji. Szczególną wagę przywiązuje do akustyki pomieszczenia, ustawienia mikrofonów i jakości dźwięku. Jego nadrzędną zasadą jest przekonanie, że technologia powinna pozostać niewidoczna, a na pierwszym planie zawsze powinna być muzyka.
Beata Szałwińska – wszechstronna pianistka, obdarzona wielką muzyczną osobowością. Jej twórczość charakteryzuje się mieszaniem różnych stylów i gatunków muzycznych, co sprawia, że fascynują się nią nie tylko miłośnicy klasycznych brzmień. Swoich fanów Beata Szałwińska znajduje również wśród pasjonatów jazzu i muzyki rozrywkowej, co idealnie wpisuje się w jej głębokie przekonanie, że każdy prawdziwy artysta bezustannie poszukuje swojej indywidualnej drogi i wypowiedzi. Kilka lat temu zapoczątkowała Złotą Serię Nagrań, na które składają się single z fortepianowymi interpretacjami utworów najwybitniejszych kompozytorów m.in. Astora Piazzoli, Sergiusza Rachmaninova, Piotra Czajkowskiego, Carlosa Gardela i Karola Szymanowskiego.
Kontakt do mediów: Karina Grygielska, Agencja Face It, e-mail: k.grygielska@agencjafaceit.pl, tel. +48 601 369 597
